Hubungan Budaya Parsi-Melayu Berakar Umbi Sejak Berabad Lamanya
KUALA LUMPUR, 9 Mei (Bernama) -- Perkataan Melayu yang biasa digunakan seperti dewan, bandar, pahlawan, gandum dan anggur adalah antara perkataan yang berasal daripada bahasa Parsi, mencerminkan elemen linguistik yang dikongsi selama berabad-abad dan keakraban budaya antara dunia Parsi dan Melayu.
Kaunselor Kebudayaan Kedutaan Iran di Malaysia, Dr Habibreza Arzani berkata Hari Kebangsaan Abul-Qasem Ferdowsi dan Bahasa Parsi, yang disambut setiap tahun pada 15 Mei di Iran, memberi peluang untuk menghargai tradisi sastera yang menyumbang kepada pertukaran budaya merentas Asia melalui perdagangan, kesarjanaan dan interaksi maritim.
Beliau berkata bahasa Parsi mengikut sejarah berfungsi bukan sahaja sebagai medium kesusasteraan dan pembelajaran, tetapi juga sebagai jambatan yang menghubungkan pelbagai masyarakat di sepanjang Laluan Sutera dan rangkaian maritim Lautan Hindi.
“Melalui interaksi ini, elemen budaya Parsi mendapat tempat di Kepulauan Melayu, menyumbang kepada dialog ketamadunan yang kaya dan saling memperkayakan,” katanya dalam satu kenyataan.
Beliau berkata satu daripada tempoh interaksi Parsi-Melayu yang paling penting berlaku semasa era Kesultanan Melaka pada abad ke-15, apabila Melaka muncul sebagai pusat perdagangan dan diplomasi yang berkembang pesat.
“Melaka mengalu-alukan pedagang, ulama dan pengembara dari banyak wilayah, termasuk Parsi. Pertukaran ini memudahkan penyebaran idea berkaitan tadbir urus, sastera, perdagangan dan budaya bandar. Hubungan sejarah ini juga meninggalkan kesan yang berkekalan pada bahasa Melayu,” tambah Arzani.
Arzani berkata selain perdagangan dan tadbir urus, tradisi sastera dan kerohanian Parsi turut mempengaruhi budaya intelektual Melayu klasik seperti sarjana dan penyair terkenal Hamzah Fansuri, yang mendapat inspirasi daripada tokoh sastera utama Parsi seperti Jalal al-Din Rumi dan Farid Ud-Din Attar.
“Melalui adaptasi dan tafsiran semula, bentuk puitis Parsi dan sastera etika menyumbang kepada pembangunan tradisi sastera Melayu, termasuk perkembangan genre syair,” katanya.
Beliau menambah bahawa aktiviti terjemahan juga memainkan peranan bermakna dalam menyampaikan idea etika dan falsafah merentas wilayah.
“Teks yang diilhamkan oleh tradisi tadbir urus dan falsafah moral Parsi telah disesuaikan mengikut konteks budaya Melayu, memperkayakan perbincangan mengenai kepimpinan, keadilan dan etika,” katanya.
Arzani berkata hari ini, hubungan sejarah antara Iran dan Malaysia terus berlanjutan melalui kerjasama akademik, terjemahan sastera, pameran kebudayaan dan penglibatan artistik yang melibatkan institusi seperti Institut Terjemahan & Buku Malaysia (ITBM), Universiti Malaya, dan Universiti Islam Antarabangsa Malaysia.
“Dalam dunia yang semakin saling berhubung, meninjau kembali ikatan sejarah ini boleh berfungsi sebagai peringatan tentang nilai pemahaman budaya dan saling menghormati.
“Dengan menyokong pertukaran berterusan dalam sastera, pendidikan, dan seni, kedua-dua negara boleh mengukuhkan lagi hubungan yang berakar umbi dalam penglibatan intelektual dan budaya yang dikongsi selama berabad-abad,” katanya.
-- BERNAMA
